Biện pháp quản lý hóa chất và những tai nạn hay sảy ra

 ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ, SỬ DỤNG HÓA CHẤT TẠI CÁC PTN ĐỒNG THỜI ĐỀ XUẤT NHỮNG BIỆN PHÁP QUẢN LÝ, SỬ DỤNG VÀ PHÒNG NGỪA NHỮNG TAI NẠN CÓ THỂ XẢY RA

 

PTN là nơi chứa các loại hóa chất (nhiều chủng loại) phục vụ cho công tác nghiên cứu cũng như thực tập của GV, SV nhưng việc lưu trữ, bảo quản cũng như cách sử dụng hóa chất ở các PTN như thế nào cho hợp lý đang là vấn đề cần quan tâm.

I. MỤC ĐÍCH:
- Đánh giá thực trạng quản lý và sử dụng hóa chất tại các PTN. - Đề xuất một số biện pháp trong cách quản lý, sử dụng và an toàn trong hóa chất.
II. NỘI DUNG:
1. Tổng quan về hóa chất tại các PTN tại TT TNTH:
Tại trung TT TH hóa chất đang được sử dụng tại các PTN thuộc khối ngành công nghệ: Nuôi, Công nghệ thực phẩm, Công nghệ sinh học, Công nghệ chế biến, Kỹ thuật môi trường. Và lượng hóa chất được sử dụng chủ yếu tập trung ở các PTN Hóa, CNSH, KTMT, Hóa – vi sinh, Bệnh học. Trong đó có những loại hóa chất độc, nguy hiểm như: acid nitric, aceton, bari nitrat, brom lỏng, metanol,…cần phải được bảo quản cẩn thận. Quản lý:
a. Sắp xếp, bảo quản:
 Hóa chất chưa được phân loại và sắp xếp chưa có khoa học.
 Chưa có dán nhãn cảnh báo mức độ độc hại, nguy hiểm ở khu vực chứa hóa chất.
 Lượng hóa chất nhập về vì không đủ chỗ nên phải chứa trong thùng giấy và để trên sàn nhà làm mất diện tích phòng và không đảm bảo an toàn.
 Hóa chất ở các PTN chủ yếu được bảo quản trong tủ kính hoặc tủ gỗ, 1 số hóa chất độc được để trong tủ hotte.
b. Sử dụng:
2
 Một số sinh viên không nắm hết được mức độ độc hại của hóa chất nên còn chủ quan không sử dụng găng tay, khẩu trang… trong lúc làm thí nghiệm với những hóa chất độc.
 Vấn đề sử dụng cũng như thao tác pha chế hóa chất chưa đúng phương pháp cũng là 1 trong những nguyên nhân gây rủi ro trong quá trình thí nghiệm.
 Hóa chất pha chế sau khi sử dụng còn thừa chưa được xử lý sơ bộ mà được đổ trực tiếp vào bể nước và thoát ra ngoài.
c. An toàn:
 Các PTN hiện nay chưa có các cảnh báo nguy hiểm về hóa chất ở các cấp độ khác nhau.
 Các PTN chưa được trang bị tủ thuốc y tế cũng như chuẩn bị 1 số dung dịch sơ cứu cho người làm việc khi xảy ra tai nạn.
 Ở 1 số PTN chưa có hệ thống PCCC hay một số trang thiết bị cần thiết khi có hỏa hoạn xảy ra.
2. Một số tai nạn hóa chất dễ xảy ra tại các PTN và cách xử lý:
Trong quá trình làm việc với hóa chất nếu bị hóa chất văng vào người dẫn đến bỏng thì đầu tiên phải rửa sạch vết thương bằng nước sạch, sau đó dùng những dung dịch được pha sẵn bôi lên vết thương.
 Bỏng do kiềm đặc (NaOH, KOH): Dùng nước sạch để rửa vết thương nhiều lần, sau đó rửa bằng dung dịch axit axetic 5%.
 Nếu kiềm bắn vào mắt thì phải rửa bằng nước sạch nhiều lần sau dung dịch axit boric (H3BO3 2%)
 Bỏng do axit đặc như axit sunfuric, nitric (H2SO4, HNO3…)Trước tiên rửa bằng nước sạch nhiều lần, sau dùng dung dịch amoniac 5% hoặc dung dịch NaHCO3 10%, loại bỏ các phương tiện dính axit trên vùng bị bỏng (không nên dùng xà phòng để rửa vết thương).
 Nếu axit rơi vào mắt thì nhanh chóng rửa kỹ nhiều lần bằng nước sạch, nước cất, nước đun sôi để nguội sau dùng dung dịch NaHCO3 3%.
 Nhiễm độc bạc nitrat: đau bụng, chóng mặt, niêm mạc miệng có màu trắng…
 Cấp cứu: cho nạn nhân uống dung dịch natri clorua 5% cứ 10’ 1 thìa canh hoặc nước lòng trắng trứng hoặc sữa, chườm nước đá lên bụng.
3
III. ĐỀ XUẤT NHỮNG BIỆN PHÁP QUẢN LÝ, SỬ DỤNG VÀ PHÒNG NGỪA NHỮNG TAI NẠN CÓ THỂ XẢY RA VÀ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
1. Quản lý:
 Quy hoạch khu vực để hóa chất: nơi để hóa chất phải là nơi khô ráo, thoáng mát(tùy vào điều kiện của mỗi phòng). Không nên để nhiều và tập trung các loại hóa chất dễ bắt lửa như xăng, cồn, ete, benzen, aceton... Cần đựng hóa chất có tác dụng với cao su như brom và acid nitric trong lọ có nút thủy tinh.
 Trang bị thêm tủ và kệ để hóa chất.
 Phân loại hóa chất: theo bảng chữ cái hoặc theo nhóm.
 Nhóm hóa chất vô cơ: theo bảng chữ cái
 Nhóm hóa chất hữu cơ (dạng lỏng): được sắp xếp theo nhóm chất bay hơi, chất độc, chất dễ cháy, chất nổ…
 Nhóm hóa chất cho môi trường nuôi cấy.
 Hóa chất nào nên bảo quản ở nhiệt độ lạnh, hóa chất nào chỉ cẩn bảo quản ở nhiệt độ phòng, bảo quản trong tối.
 Trên chai đựng hóa chất phải được dán nhãn ghi đầy đủ thông tin: tên, nồng độ, ngày nhập, ngày mở nắp hóa chất (1 số hóa chất chỉ sử dụng được thời gian ngắn sau khi mở nắp) và nhãn cảnh báo mức độ nguy hiểm của hóa chất.
 Bảo quản tất cả các chất độc trong dụng cụ đậy kín có dán nhãn cho từng lọ, đặt trong tủ khóa như: xyanua, thủy ngân clorua, muối asen, tất cả các muối bari hòa tan.
 Những chất dễ cháy( ete, ete dầu hỏa, rượu…) khi để trực tiếp trong PTN phải đựng trong tủ sắt riêng hoặc trong hòm có dán nhãn cảnh báo.
 Làm một số bảng cảnh báo nguy hiểm về hóa chất. Những bảng cảnh báo này sẽ được dán ở khu vực để hóa chất và trên chai hóa chất để người sử dụng dễ dàng nhìn thấy.
4
Chất ăn mòn
Chất độc cho môi trường
Chất có hoạt tính phóng xạ
Chất có hại
Chất độc
Chất độc mãn tính
Chất dễ cháy
Chất rất dễ cháy
Chất nổ
Chất độc sinh học
Chất gây kích ứng
Chất Oxi hoá
2. Sử dụng:
 Người sử dụng phải nắm rõ các nguyên tắc trước khi làm thí nghiệm.
Ví dụ:
Khi pha loãng acid H2SO4. Đổ nước vào cốc theo mức nhất định, sau đó từ từ
đổ acid vào. Không được làm ngược lại vì nếu đổ nước vào acid sẽ xảy ra phản
ứng tỏa nhiệt.
5
 Dung dịch sau khi pha xong phải được chứa trong chai thủy tinh có nắp đậy để tránh tình trạng hóa chất bay hơi hoặc bị đổ ra ngoài. Chai chứa hóa chất đã pha cần phải ghi nhãn tên hóa chất, công thức và ngày pha.
 Đối với những hóa chất dễ bay hơi, khí cacbonic và hơi nước, cần có những lọ có đậy nút cao su hoặc nút mài, bên ngoài có tráng một lớp parafin.
Ví dụ: Kiềm hút nước rất mạnh và dễ tác dụng với khí cácbonic trong không khí nhưng phải đựng vào lọ có nút kín và không phải là nút nhám vì kiềm và các chất tạo thành sẽ làm cho nút nhám gắn chặt vào cổ lọ sẽ rất khó mở.
 Các dung dịch đã dùng có chứa chất độc phải được đổ vào chậu chứa riêng và chỉ sau khi tráng dụng cụ bằng nước rồi mới đem rửa chung.
 Đối với những hóa chất độc như thủy ngân (làm rối loạn thần kinh, rụng răng..), benzen, phenol, acid foomic (gây bỏng da)… cần tuân thủ đúng những nguyên tắc: Thủy ngân phải được đựng trong các lọ dày và kín, nên có một lớp nước mỏng ở bên trên. Khi rót thủy ngân cần phải cẩn thận để tránh làm rơi ra ngoài. Nếu có rơi vãi cần rắc 1 ít lưu huỳnh lên đó và không được dùng tay để lấy.
 Nên làm thí nghiệm với những chất nguy hiểm trong tủ hotte hoặc ở những nơi thoáng mát.
 Không được nếm các hóa chất độc bằng miệng. Phải có khẩu trang và găng tay khi sử dụng. Không hít mạnh hoặc kề mũi vào gần bình hóa chất để ngửi.
 Xử lý sơ bộ hóa chất sau khi sử dụng để giảm một phần nhỏ độc hại trước khi thải ra môi trường:
- Dung môi hữu cơ: tập hợp lại từng loại, chưng cất và thu hồi lại.
- Kim loại nặng được phân loại trước khi xử lý nhằm thu hồi lại kim loại nặng.
3. An toàn:
Bản thân PTN đã là nơi lưu trữ lượng hóa chất nhất định, do vậy trong môi trường làm việc này 1 lượng hóa chất đã khuếch tán vào không khí, hàng ngày nhân viên phải tiếp xúc với 1 lượng lớn hóa chất này. Ngoài ra, trong khi thao tác hóa chất tương tác và phản ứng với nhau, nếu không cần thận sẽ xảy ra hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra. Tuy nhiên, ở đây vấn đề này sẽ chỉ được nói chung chung bởi có nhiều trường hợp tai nạn PTN và mỗi trường hợp có cách xử lý khác nhau.Vì thế
6
 Người làm việc trong PTN phải trang bị đầy đủ áo blu, găng tay, kính mắt, khẩu trang y tế, khẩu trang phòng độc khi thí nghiệm với những chất độc hại.
 PTN cần được trang bị tủ thuốc y tế và chuẩn bị sẵn một số dung dịch cần thiết để sử dụng khi cần sơ cứu
 Cồn iot 5% (cầm máu)
 Dung dịch 3% natribicacbonat, dung dịch 5% amoniac, dung dịch 2% acid boric, dung dịch 3% acid acetic, dung dịch 5% đồng sulfat (chữa bỏng)
 Dung dịch loãng (2 – 3%) thuốc tím (sát trùng)
 Các loại bông băng gạc đã được khử trùng
 Mỗi phòng thí nghiệm cần chuẩn bị đủ phương tiện phòng và chữa cháy: bình chữa cháy, cát, thùng chứa nước, bao tải, xô chậu v.v..
Cán bộ Phòng thí nghiệm cần nắm vững các nguyên tắc chữa cháy. Đặc biệt phải nắm vững nguyên tắc bảo quản, sử dụng hóa chất dễ gây nổ, gây cháy và các ký hiệu về nổ cháy ghi trên nhãn hiệu các lọ đựng hóa chất. Khi có hiện tượng nổ cháy xảy ra cần nhanh chóng xác định rõ nguyên nhân để đề ra biện pháp xử lý kịp thời và có hiệu quả.

 

Bình luận

Top

   (0)